سرمايه فرهنگي Cultural capital

سرمایه ی فرهنگی Cultural capital

اصطلاح سرمایه فرهنگی از قیاس با سرمایه ی اقتصادی و نظریات و قوانین و تحلیل مباحث مربوط به سرمایه داری، رواج یافت. بنابر تعریف، (تعریفی که بیشتر به وسیله ی جامعه شناسان بکار می رود تا مردم شناسان) سرمایه ی اجتماعی مجموعه ای از روابط ومعلومات و اطلاعات و امتیازات است که فرد برای حفظ کردن یا بدست آوردن یک موقعیت اجتماعی از ا« استفاده می کند. این مجموعه عبارت از سرمایه ای فرهنگی است که به طور دائمی در قلمرو امکانات یک قشر، گروه، طایفه یا طبقه می باشد.

تئاتر و اپرا رفتن، مجله و روزنامه خواندن، سینما رفتن، دوربین عکاسی داشتن و امثال آن می تواند به عنوان نشانه ها و امکانات سرمایه فرهنگی به شمار آید. امکاناتی که به طور یکسان در دسترسی همه نیست.

وقتی یک کارگر نمایشگاه نقاشی را تماشا می کند، غالباً نیاز به یک راهنما دارد که برای او تابلوها، و سبک ها و ریزه کاریها را توضیح دهد ولی یک تحصیل کرده نیازی به راهنما و ندارد. وی نتیجه می گیرد که کشش و علاقه افراد و گروهها از منبع و میراثی بهره می گیرد که مانند یک سرمایه ی اختصاصی و خانوادگی حفظ شده است.

سرمایه های اجتماعی مانند گروه انتخاب همسر، گروه دوستان و همکلاسان قدیم، گروه همرزمان و امثال آن در شمار وسایل تشکیل دهنده سرمایه ی فرهنگی است.

در سرمایه گذاری فرهنگی تلاشی که دولت برای فراگیری نظریه ها و تکنیک ها در مدارس و دانشگاهها می نماید، مانند سرمایه گذاری اقتصادی، قسمتی از ثروت و ذخیره ی مملکت محسوب می شود، که افراد به عنوان تولید کننده و مصرف کننده به آن دسترسی دارند.

به نظر بوردیو (1996) سرمایه ی فرهنگی به سه شکل وجود دارد:

1- سرمایه ی بدنی و فردی (Physical and individual capital): این سرمایه با کوشش و تجربه و استعداد فرد حاصل شده و با دارنده آن از بین می رود و نمی توان آن را به دیگری واگذار کرد مانند: حافظه، مهارت های تجربی و رفتاری.

2- سرمایه ی عینی فرهنگی( Objective and cultural capital): مجموعه میراثهای فرهنگی مانند شاهکارهای هنری، تکنولوژی ماشینی، قوانین علمی که به صورت کتب و اسناد و اشیاء در تملک اختصاصی افراد و خانواده هاست این سرمایه قابل انتقال به دیگران است. (به صورت خرید و فروش، واگذاری و وراثت). این مالکیت انحصاری به علت مجاورت و سهولت دسترسی و امکانات جانبی تأثیرات تربیتی و آموزشی بر روی مالکین آن سرمایه دارد.

3- سرمایه نهادی و ضابطه ای(Institutional and Criteria Capital): این سرمایه فرهنگی به کمک ضوابط اجتماعی و بدست آوردن عناوین، برای افراد کسب موقعیت می کند مانند مدرک تحصیلی، تصدیق حرفه و کار. این سرمایه نیز قابل واگذاری و انتقال نیست. و بدست آوردن آن برای افراد به شرایط معینی بستگی دارد.

بوردیو می افزاید که سرمایه ی اقتصادی می تواند برای صاحب خود سرمایه ی فرهنگی و اجتماعی ایجاد کند و سرمایه فرهنگی نیز با کارکرد خود سرمایه ی اقتصادی را به وجود بیاورد.

نظرات سرمایه ی فرهنگی که توصیفی نظم یافته از تقسیم بندی خرده فرهنگ ها است مورد توافق همه ی جامعه شناسان خصوصاً دبستان جامعه شناسی آمریکا نیست.

+ نوشته شده در یکشنبه بیست و هفتم اسفند ۱۳۹۶ ساعت 10:48 توسط مجتبي  |