در اين نوشتار به تعاريف مولفه هاي سواد رسانه اي مي پردازيم:
1- مولفه دسترسي: مولفه دسترسي بر يك فرآيند اجتماعي و پويا استوار است و يك عمل صفر و يك نيست. پس از آنكه دسترسي اوليه ايجاد شد توسعه سواد منجر به اين مي شود كه كاربران به طور پيوسته و معناداري شيوه دسترسي را تغيير دهند. به طور مثال خود را بروزرساني مي كنند يا به لحاظ سحت افزاري و نرم افزاري خود را ارتقاء مي دهند. در مجموع اين مولفه به فرصتهاي استفاده از رسانه ها مربوط مي شود. بايد به گونه اي درست ميان دسترسي هاي فيزيكي به رسانه ها و توانايي نظري و عملي استفاده از رسانه ها تمايز قائل شد.
2- مولفه استفاده: اين مولفه واسطه اي براي برقراري ارتباط بين افراد ورسانه هاست. اين مولفه به بعد فني رسانه اي اشاره دارد. با استفاده از اين مهارت مخاطب مي تواند به طور موثر از وسايل ارتباطي و رسانه اي استفاده كند. به عبارتي ديگر اين مهارت به توانايي مخاطبان در استفاده از رسانه ها توجه دارد.
3- مولفه فهم انتقادي: اين مولفه به فهم و ارزيابي انتقادي از رسانه ها و محتواي رسانه اي اشاره دارد. اين قابليت واسطه اي بين افراد و محتواست و در مجموع به حيطه شناختي سواد رسانه اي اشاره دارد.
اين مولفه شامل رمزگشايي، تحليل و ارزيابي است.
- توانايي رمزگشايي بدين معناست كه فرد دريابد چگونه پيامهاي رسانه اي را بازيابي كند. همچنين متوجه اين نكته شود كه هر رسانه اي يكسري قراردادهاي مشخص يا نانوشته دارد كه بر اساس آنها عمل مي كند.
- توانايي تحليل به معناي قدرت تجزيه نمودن پيام هاي رسانه اي و قراردادن آنها در مفاهيم مختلف فرد است. در اين مرحله فرد مي آموزد كه چگونه معناي پنهان متون رسانه اي را آشكار كند.
- توانايي ارزيابي اين امكان را فراهم مي كند تا مخاطبان دانش موجود خود را براي يك قضاوت ارزشي در مورد پيام هاي رسانه هاي بكار گيرند. اين قضاوتها بر مبناي عقايد و ارزشها ي شخصي هر فرد است.
4- مولفه توليد پيام هاي رسانه اي: آخرين مولفه توانايي مخاطب در توليد پيام هاي رسانه هاي به صورت چاپي و الكترونيك است. مهارتهايي كه به افراد اجازه مي دهند پيام هايي با رمزهاي مختلف خلق، توليد و منتشر كنند و آنها را براي رسانه ها بكار گيرند. اين مولفه به اين دليل مهم است كه كه افراد از اين طريق در مي بابند كه توليدكنندگان پيام هاي رسانه اي چه رويه و روشي را براي توليد متون رسانه اي بكار مي برند.
برچسب:
نویسنده: رویا قاسمی